FacebookTwitter

lat | cir | eng

NARODNI MUZEJ ZRENJANIN

Figurina

Eksponat meseca je jedan od predmeta iz Arheološke zbirke Narodnog muzeja Zrenjanin koji možete videti na našoj stalnoj postavci na drugom spratu. Radi se o antropomorfnoj statueti sa nalazišta Mali Akač – Novo Miloševo. Gornji deo figurine je puno rađen, pljosnat, glava je izvučena, pravougaona, na kojoj su šematski urezane oči, nos, brada i brkovi koji su naznačeni horizontalnim i vertikalnim urezanim linijama. Ruke su takodje izvučene i prikazane u vidu patrljaka. Donji deo statuete je zvonast i šupalj. Odeća je predstavljena realistički i donekle prikazuje izgled nošnje i nakita. Okovratnik je ukrašen motivom urezanih lunulastih privesaka, pojas naglašen sa tri urezane linije. Zvonasta suknja sa prednje strane ukrašena je cikcak i vertikalnim linijama, a zadnja strana urezanim horizontalnim i vertikalnim linijama. Bočne strane krase ornament u vidu krugova postavljenih jedan ispod drugog. Od glave prema pojasu nalazi se urezani veo, polukružno ukrašen utisnutim tačkicama. Donji deo zvonaste suknje, rub, ornamentisan je dvema horizontalnim linijama, između kojih se nalazi spiralan, šrafiran, lunulast motiv.

 

Isti tip figurina sa zvonastom suknjom karakteristične su za horizont dubovačke kulturne grupe. Ovakvi predmeti su često nalaženi u urni, zajedno sa ostacima kremacije pokojnika, ili pored nje, kao što je slučaj sa našom figurinom, ali svakako da pripadaju ritualnoj ceremoniji sahranjivanja, i vezani su neposredno za kult mrtvih. Rasprostranjeno je mišljenje da se ove statuete odnose na kult plodnosti  i da simbolizujući vrhovno žensko božanstvo plodnosti i vegetacije. Idol nađen na nalazištu Mali akač, na osnovu predstavljene brade i brkova, verovatno bi pripadao muškom idolu ili duhu pokojnika. Ova konstatacija nije dovoljno osnovana, pošto velika većina tih zagrobnih statueta nema označene karakteristike pola, ali se uglavnom definišu kao ženske. Ovakve figurine imaju dodirnih tačaka sa ritualnom praksom istočnomediteranskog kulturnog kruga i mikenskog sveta. Kao prilozi u grobovima spaljenih pokojnika, ovakve figurine srećemo na lokalitetima Dupljaja, Gardinovci, Ludoš - Vršac, Odžaci, Korbovo, Vinča i Stubarlija- Mošorin. Figurina datira iz perioda između 1200. do 1100. godine pre naše ere (srednje i kasno bronzano doba), a materijal je pečena glina.