Pretraga

heading picture 1

Poslednje izložbe

Arhiva

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

Izložba "dr Arčibald Rajs - svedok istine o Srbiji 1914 -1918"

17.11 - 10.12.2010

U Salonu Narodnog muzeja Zrenjanin u sredu 17. novembra 2010. godine sa početkom u 18 30 časova biće otvorena izložba pod nazivom "dr Arčibald Rajs - svedok istine o Srbiji 1914 -1918". Autori izložbe su Slađana Bojković, viši kustos i Pavle Stojković, muzejski savetnik, iz Istorijskog muzeja Srbije a nadležni kustos je Vidak Vuković, viši kustos istoričar Narodnog muzeja Zrenjanin.

Izložba sadrži dokumenta i fotografije o poreklu i životu dr Rajsa pre dolaska u Srbiju, zatim o njegovom životu i radu u Srbiji od 1914. do 1918. godine (Rajsova anketa o Srbiji 1914. godine, Srpski egzodus 1915-1916, Srbija pod okupacijom 1915-1918, Rajs o Solunskom frontu i oslobođenju zemlje 1916-1918) a završni deo izložbe odnosi se na Rajsov život i rad u Srbiji, u vili Dobro polje na beogradskom Topčideru.

Arčibald Rajs, osvedočeni prijatelj Srbije i srpskog naroda, rođen je 8. jula 1875. godine u južnonemačkoj pokrajini Baden. Posle završenog osnovnog i srednjeg obrazovanja u Nemačkoj, odlazi na studije u Švajcarsku. Zvanje doktora hemije stiče već u 22. godini, i biva izabran za asistenta za fotografiju a potom postaje priznati docent za tu oblast, na univerzitetu u Lozani. Za redovnog profesora kriminalistike imenovan je 1906. godine. Kao profesor bavio se naučnim radom i stekao ugled kriminologa svetskog glasa.

Na poziv srpske vlade dolazi u Srbiju 1914. godine, da istražuje zločine Austro-Ugara, Nemaca i Bugara nad civilnim stanovništvom.

Bio je član delegacije srpske vlade na mirovnim konferencijama u Parizu. Zavoleo je srpskog vojnika i srpski narod i do kraja života ostao u Srbiji. Sa srpskom vojskom prešao je Albaniju i Solunski front i sa Moravskom divizijom umarširao u oslobođeni Beograd, novembra 1918. godine. Posle rata pokušao je modernizovati takozvanu tehničku policiju pri Ministarstvu unutrašnjih poslova nove države. Prva Policijska škola, koju je organizovao dr Arčibald Rajs, otvorena je u Beogradu, 8. februara 1921. godine. Razočaran nekim negativnim pojavama u društvenom i u političkom životu, povukao se pred kraj života iz svih javnih funkcija. Živeo je skromno u svojoj vili u Beogradu.

Pred kraj života objavio je svoj ratni dnevnik u knjizi pod naslovom "Šta sam video i proživeo u velikim danima". Kao svoje posmrtno zaveštanje srpskom rodu ostavio je neobjavljen rukopis knjige "Čujte Srbi!" (na francuskom jeziku, u originalu Ecoutez les Serbes!). Ova knjiga je završena 1. juna 1928. godine, a 2004. godine je štampana u velikom tiražu i deljena besplatno. Dr Arčibald Rajs je 1926. godine postao počasni građanin grada Krupnja. Umro je 8. avgusta 1929. godine u Beogradu, sahranjen je na Topčiderskom groblju, dok je po njegovoj želji njegovo srce sahranjeno na Kajmakčalanu.