Pretraga

heading picture 1

Poslednje izložbe

Arhiva

2016

2015

2014

2013

2012

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

120 godina Organizovanog zanatstva i preduzetništva u Zrenjaninu

03.09 - 24.09.2005

U Malom salonu Narodnog muzeja u saradnji sa Opštim udruženjem preduzetnika Zrenjanin od 2. do 24. septembra 2005. godine trajala je izložba pod nazivom "120 godina organizovanog zanatstva i preduzetništva u Zrenjaninu". Među eksponatima izložbe nalazile su se zastave Zanatlijske zajednice iz 1895. i 1936. godine, lente, majstorska pisma, dokumenta za učenje zanata, par zanatskih radionica - užarska, obućarska i liciderska i grnčarski proizvodi. Zrenjanin, kroz istoriju Veliki Bečkerek i Petrovgrad, oduvek je predstavljao političko i ekonomsko središte a povoljan geografski položaj, migracije i kolonizacije uticali su da se u njemu razvijaju i koncentrišu mnogobrojni zanati. Zanatska delatnost počela je da se razvija još u srednjem veku a početkom XVIII veka velikobečkerečke zanatlije osnivaju prva udruženja - cehove. Nakon oslobođenja Banata od Turaka, početkom XIX veka osnovan je prvi ceh čiji je statut potvrđen od cara Franje I. U težnji da se zanatska delatnost, kao važna privredna grana što bolje organizuje i unapredi, 1884. godine donet je novi Obrtni zakon po kojem slobodni kraljevski gradovi i gradovi sa uređenim senatom, kao što je bio i Veliki Bečkerek, osnivaju Zanatske zajednice. Fuzijom Srpske zanatske zadruge i Velikobečkerečkog sjedinjenog zanatlijskog društva osnovana je Zanatska zajednice za grad Veliki Bečkerek u okviru koje su postojale sekcije tj. manja udruženja. Dekretom Ministarstva trgovina iz 1920. godine stvarena je Trgovačko-industrijska i zanatska komora u Velikom Bečkereku koja je pratila privredni razvoj i davala mišljenje o zakonskim odredbama i pravilnicima. Zanatlije sa područja Banata 1932. godine izdvojile su se iz zajedničke komore i priključile Zanatskoj komori u Beogradu koja je obrazovala svoju filijalu u Velikom Bečkereku.Na osnovu Zakona o Banskoj upravi iz 1930. godine Zanatlijska zajednica je prestala sa radom, umesto nje osnovano je Zanatlijsko udruženje u Velikom Bečkereku koje je pretvoreno u Udruženje zanatlija za grad i srez Veliki Bečkerek, ovim su sva zanatska udruženja na teritoriji velikobečkerečkog sreza prestala sa radom a njihova imovina prešla je u ruke novoosnovanog Udruženja. Udruženje zanatlija za grad i srez Veliki Bečkerek (kasnije Petrovgrad) nastavilo je rad vezan za unapređenje zanatske delatnosti zastupajući interese svojih članova, boreći se protiv nelojalne konkurencije i bespravnog rada. U vreme ekonomske krize Udruženje zanatlija za grad i srez Veliki Bečkerek (Petrovgrad) dalo je veliki doprinos zaštiti interesa zanatlija i razvoju zanatske delatnosti.U privrednoj istoriji Zrenjanina zanati i zanatska proizvodnja bili su od velikog značaja. Pored poljoprivrede, zantlije su vekovima podmirivale osnovne potrebe stanovništva u alatima, odeći, obući, oružju, kućama, prevoznim sredstvima, hrani. Zanatstvo je imalo udela u funkcionisanju drugih privrednih grana, u prvom delu poljoprivrede, trgovine, kasnije i industrije. Kada je u pitanju ekonomski i drutveni značaj zanatstva, treba podvući da je celokupna industrija posleratnog Zrenjanina nikla iz razvijenih zanatskih radionica i fabrika, koristeći njihovo iskustvo, znanje, kadrove, alat i mašine.