FacebookTwitter

lat | cir | eng

NARODNI MUZEJ ZRENJANIN

Sto godina slobode

Povodom 100 godina od oslobođenja grada (Velikog Bečkereka) u Prvom svetskom ratu i prisajedinjenja Vojvodine Kraljevini Srbiji, u Salonu Narodnog muzeja Zrenjanin u subotu, 17. novembra 2018. godine, u 13 časova svečano će biti otvorena izložba pod nazivom “Sto godina slobode” čiji su autori istoričari arhivista Slobodan Milin i viši arhivista Vanda Vojvodić Micova iz Istorijskog arhiva Zrenjanin i kustos Vladislava Ignjatov iz Narodnog muzeja Zrenjanin.

Izložba „Sto godina slobode“ će trajati do 10. decembra 2018. godine i sastoji se iz tri segmenta.

Prvi segment izložbe nosi naziv Veliki Bečkerek i srednji Banat u Prvom sv.ratu i prikazuje dešavanja uoči i tokom rata na ovom prostoru. Na 16 panoa kroz tekst i fotografije prikazana su hapšenja, suđenja i inernacije, mobilizacija stanovništva u austrougarsku vojsku, ali i dezertverstva, pojava logoša, kao i prelazak Srba, austrougarskih vojnika na rusku stranu i stupanje u redove srpske dobrovoljačke vojske. Ovajsegment izložbe govori i o teškim socijalno-ekonomskim prilikama na teritoriji srednjeg Banata, najviše rekvizicionim merama koje su trajale tokom čitavog rata (1914−1918), kao i o kraju dvojne monarhije.

Drugi segment izložbe pod nazivom Znamenite ličnosti tiče se najistaknutijih ličnosti iz srpskog nacionalnog pokreta u Velikom Bečkereku. Na 9 panoa prikazane su biografije srpskih prvaka− od dr Slavka Županskog, preko Emila Gavrile i Živka Terzina do sveštenika Dragutina Mojića, koji su internirani od strane austrougarskih vlasti nakon Sarajevskog atentata 1914. godine. Na panoimase nalaze i biografije sa fotografijama osnivača Srpskog narodnog odbora.

Treći segment izložbe naslovljen Oslobođenje 1918.  godine posvećen je formiranju Srpskog narodnog odbora u Velikom Bečkereku,31. oktobra 1918. godine, njegovim ključnim odlukama i akcijama. Kroz odabrana dokumenta, zapisnike Srpskog narodnogodbora i fotografije učesnika sudbonosnih događaja, posetioci će moći da sagledajuprelomne novembarske dane 1918. godine,kada je u Veliki Bečkerek ušla oslobodilačka srpska vojska. Pored toga, na 20 panoa trećeg segmenta izložbe obrađeno je i organizovanje Velike narodne skupštine u Novom Sadu i prisajedinjenje Banata, Bačke, Baranje i Srema svojoj matici – Kraljevini Srbiji.

Pored panoa,na izložbi će biti prikazana i razna originalna dokumenta(npr. ličnadokumenta interniraca i ostalih znamenitih ličnosti, zapisi i dnevnici dobrovoljaca, zapisnici Srpskog narodnog odbora, dopisi seoskih odbora,dopisi i akta srpske vojske u Velikom Bečkereku i drugo),fotografije, kao i predmeti, oružje i vojna oprema iz perioda Prvog svetskog rata, uglavnoiz zbirki i fondova Istorijskog arhiva Zrenjanin i Narodnog muzeja Zrenjanin, ali i privatnih kolekcija.

U Malom salonu biće prikazan deo izložbe Dobrovoljci srednjeg Banata u Prvom svetskom ratu−koji obuhvata tradiciju DOBROVOLJSTVA, kao i dobrovoljce iz Bosne, Hercegovine, Like, sa Korduna, Banije i Crne Gore,koji su zbog svojih zasluga u ratu dobili nagradu takozvanu dobrovoljačku čast – obradivu zemlju sa kućom i okućnicom, na prostoru današnjeg srednjeg Banata. Ova izložba je realizovana 2017. godine povodom Praznika grada – 17.novembra, i predstavlja doprinos NMZ kulturi sećanja i pamćenja na slavne i teške događaje iz Velikog  rata, ali prevashodno sećanje na dobrovoljce, ljude koji su se u srpskoj vojsci našli po sopstvenom izboru iz patriotskih, rodoljubivih i nacionalnih pobuda. Ova izložba je ujedno i podsećanje da su i Srbi iz srednjeg Banata dali znatan doprinos pobedi srpske vojske u Prvom svetskom ratu, nacionalnom oslobođenju, kao i ujedinjenju srpskog naroda i stvaranju jugoslovenske države 1918.godine.

Tokom trajanja izložbe u Malom salonu Narodnog muzeja Zrenjanin svakog radnog dana u terminima u 11h i 18h biće organizovane projekcije filma “Osnivanje prvog Srpskog narodnog odbora u Vojvodini 1918” autora Dušana Juvanina, dok će se za najavljene đačke grupe projekcije održavati po dogovoru.