Umetničko odeljenje

Sadrži dve zbirke – likovne (muzejski savetnik, istoričar umetnosti Jelena Knežević) i primenjene umetnosti (kustos, istoričar umetnosti Mileva Šijaković) .Zbirka likovne umetnosti broji 1454 eksponata (slika i skulptura) iz perioda XVIII - XX veka, i posebno, u fondu legata, još 1207 predmeta, što ukupno iznosi 2661 eksponat. Po značaju predstavlja jednu od najvrednijih zbirki u Vojvodini.
Po sadržini u pravom smislu predstavlja presek onoga što se u periodu od XVIII do kraja XX veka na umetničkom planu zbivalo u Vojvodini i šire, sa posebnim akcentom na Banat i velikobečkerečke slikarske ateljee, pošto je poznato da je Zrenjanin (nekadašnji Veliki Bečkerek) još u XVIII veku bio značajan umetnički centar.Shodno tome, najstariji eksponati Likovne zbirke potiču iz prve polovine XVIII veka i radovi su tzv. zografa, domaćih, uglavnom anonimnih, u manastirskim radionicama obučenih slikara. Među takvim radovima od posebnog značaja su ikone Šerbana Popovića iz 1744. godine. Prateći, dalje, hronološki tok, i u doba baroka, klasicisicizma, bidermajera, romantizma, realizma i u modernim pravcima XX veka pojavljuju se poznata imena kao što su: Dimitrije Popović, Nikola Nešković, Arsenije Teodorović, Nikola Aleksić, Konstantin Danil, Đura Jakšić, Novak Radonjić, Pavle Simić, Uroš Predić, Stevan Aleksić, Aleksandar Sekulić i dr.
Posebno je značajno ime velikobečkerečkog slikara Konstantina Danila, najznačajnijeg predstavnika srpskog bidermajer slikarstva.Posebnu celinu čine legati: Uroša Predića, Pauline Sudarski, Tivadara Vanjeka, Zlate Markov Baranji, Ljubice Tapavički i dr. Najvredniji je Legat Uroša Predića, u kome su čuvaju slike, crteži, skice, inventar iz ateljea, lična prepiska, beleške, fotografije, dokumenta i sl. ovog poznatog umetnika iz doba akademskog realizma. Zbirka primenjene umetnosti čini zaokruženu celinu Umetničkog odeljenja Narodnog muzeja, predmeta sakupljenih od samog osnivanja Muzeja 1906. Danas je sačinjavaju kolekcije eksponata od porcelana, fajansa, stakla, metalni predmeti i komadi stilskog nameštaja. Svojom suštinom ova zbirka donosi presek plemićkog, ali pretežno građanskog enterijera sa predmetima pokućstva Vojvodine u vremenskim rasponom od XVIII do kraja XIX veka. Stilske osobenosti eksponata uklapaju se u barok, klasicizam sa njegovom građanskom varijantom bidermajera.Na mnogim su uočljive eklektički transponovane stilske pozajmice ranijih stilova, posebno u periodu razvoja industrije, koja je uticala na opadanje umetničkih zanata (poslednjih godina XIX veka i početkom XX), pa se na tim predmetima gubi stilsko jedinstvo. Najveći broj eksponata predstavlja import, najčešće iz Austrije, Mađarske,Češke; ali i iz Nemačke, Francuske i Italije, dok je vrlo mali broj rad lokalnih radonica koje se prepoznaju u retardaciji u stilskom izrazu.